อุปกรณ์ดนตรีไทย - KOOLTHINGMUSIC.COM

อุปกรณ์ดนตรีไทย

อุปกรณ์ดนตรีไทย หรือ เครื่องดนตรีไทย คือ สิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นมาสำหรับทำเสียงให้เป็นทำนอง หรือจังหวะ นั่นเอง วิธีจะทำให้เกิดเสียง เกิดทำนอง ก็มีหลายวิธี แต่ละวิธีก็จะแตกต่างกันไปตามเครื่องดนตรี เพราะคนเรานั่นขาดความบันเทิง หรือความสนุกสนานไม่ได้ จึงได้เกิดดนตรีขึ้นมาแบบนี้ หลายคนอาจจะยังไม่รู้จัก เครื่องดนตรีไทย ดีเท่าไหร่ บางคนอาจจะยังไม่รู้ว่ามันมีอะไรบ้าง ดังนั้นเราจะมาไขข้อสงสัยของทุกคนกันนะคะ

หลักๆเลยเครื่องดนตรีไทย หรือ อุปกรณ์ดนตรีไทย นั้นแบ่งออกเป็น 4 ประเภทใหญ่ๆ โดยยึดหลักการทำให้เกิดเสียง และวิธีการบรรเลง ได้แก่ เครื่องดีด , เครื่องสี , เครื่องตี และเครื่องเป่า เพื่อบรรเลงบทเพลงออกมา อาจจะสงสัยว่าแล้ว เครื่องดีด เครืองตี เครื่องสี เครื่องเป่า พวกนี้มันมีอะไรบ้างล่ะ ไม่ต้องกังวลไป เราจะตอบทุกข้อสงสัยของทุกคนเลย

1. เครื่องดีด

เครื่องดีด คือ เครื่องดนตรีประเภทที่มีสายตั้งแต่สาวเดียวไปจนถึง 7 สาย สามารถเกิดเสียงได้โดยการดีดด้วยมือข้างหนึ่ง และใช้มืออีกข้างหนึ่งกดสายตามเสียงที่ต้องการ และลักษณะของเครื่องดนตรีไทยประเภทเครื่องดีดจะมีส่วนประกอบที่แป็นกระพุ้ง บ้างก็เรียกว่า กะโหลก มีไว้สำหรับทำให้เสียงที่ดีดดังก้องกังวาน นอกจากนี้ก็ยังมี คันทวน ลูกบิด สะพานหนู หรือนม เป็นส่วนประกอบที่สามารถทำให้เกิดเสียงได้ เครื่องดนตรีไทยประเภทเครื่องดีด ได้แก่ พิณเปี๊ยะ ,  พิณน้ำเต้า ,  ซึง ,  จะเข้ และ กระจับปี่

2.      เครื่องสี

เครื่องสี คือ เครื่องดนตรีที่ได้ประยุกต์หรือดัดแปลงมาจากเครื่องดีด เป็นเครื่องสายที่สามารถทำให้เกิดเสียงได้ด้วยการใช้คันสีเข้ากับสายนั่นเอง ส่วนประกอบสำคัญก็จะมี กะโหลกเสียง เครื่องดนตรีไทยประเภทเครื่องสี ได้แก่ ซอสามสาย , ซอด้วง , ซออู้ และ สะล้อ

3.      เครื่องตี

เครื่องตี คือ เครื่องดนตรีประเภทเครื่องตี ดูเหมือนว่าจะเป็นประเภทที่เก่าแก่ที่สุดที่มนุษย์ได้รู้จักการใช้เครื่องดนตรี ไทยเราก็เช่นกัน เครื่องตีนั่นเป็นของเก่าแก่ของไทย และได้พัฒนามาเรื่อยๆ เครื่องตีในวงดนตรีของไทยเรานั้นแบบ่งออกได้ 3 ประเภท ได้แก่ เครื่องตีที่ทำด้วยไม้ , เครื่องตีที่ทำด้วยโลหะ และ เครื่องตีที่ขึงด้วยหนัง เครื่องตี ทั้ง 3 ประเภทที่กล่าวมานั้นไทยเราได้ประดิษฐ์ขึ้นมาเองและยังได้รับแบบอย่างมาจากชาติอื่นอีกด้วย เครื่องดนตรีไทยประเภทเครื่องตี ได้แก่ กรับคู่ , ระนาดเอกทุ้ม , ระนาดเอก , ระนาดเอกเหล็ก , ฉาบ , ฆ้องวงใหญ่ , ฆ้องวงเล็ก , ตะโพน , กลองตะโพน , โทนมโหรี , รำมะนา , รำมะนามโหรี และ กลองแขก

4.      เครื่องเป่า

เครื่องเป่า คือ เครื่องดนตรีประเภทที่สามารถใช้ลมเป่าให้เกิดเสียง ซึ่งเครื่องดนตรีไทยประเภทเป่าจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ก็คือ

– ประเภทที่มีลิ้น เครื่องดนตรีประเภทนี้จะทำด้วย ไม้ไผ่ , ใบไม้ หรือโลหะ สำหรับเป่าลมเข้าไปในลิ้นเพื่อให้เกิดความเคลื่อนไหวและทำให้เกิดเสียงขึ้นมา เรียกว่า ‘ลิ้นปี่’ จึงทำให้เรียกเครื่องดนตรีประเภทนี้ว่า ‘ปี่’มีลักษณะนามเรียกว่า ‘เลา’ และปี่ในวงดนตรีไทยมี 9 ชนิด ดังนี้

1. ปี่ใน ใช้เป่ากับวงปี่พาทย์ไม้แข็งคู่กับปีนอก

2. ปี่นอก ใช้เป่ากับวงปี่พาทย์ไม้แข็งคู่กับปี่ใน

3. ปี่นอกต่ำ ใช้เป่ากับวงปี่พาทย์ในสมัยหนึ่ง

4. ปี่กลาง ใช้เป่ากับการแสดงหนังใหญ่

5. ปี่ชวา ใช้เป่ากับปี่พาทย์นางหงส์ และ เครื่องสายปี่ชวา และวงปี่กลอง

6. ปี่มอญ ใช้เป่ากับวงปี่พาทย์มอญ

7. ปี่อ้อ

8. ปี่จุ่ม

9. แคน

–  ประเภทไม่มีลิ้น มีแต่รูเพื่อบังคับให้ลมที่เป่าหักมุมแล้วเกิดเป็นเสียงขึ้นมา ซึ่งเครื่องดนตรีประเภทนี้เรียกว่า ‘ขลุ่ย’ มีลักษณะนามเรียกว่า ‘เลา’ เช่นเดียวกับปี่ และขลุ่ยในวงดนตรีไทยมี 3 ชนิด ดังนี้

1. ขลุ่ยลิบ

2. ขลุ่ยอู้

3. ขลุ่ยเพียงออ

อุปกรณ์ดนตรีไทยที่ได้กล่าวมานั้นก็น่าจะเพียงพอที่จะไขข้อสงสัยให้แต่ละคนได้บ้างแล้ว สำหรับคำถาม เครื่องดนตรีไทยมีกี่ประเภท หรือ เครื่องดนตรีไทยมีอะไรบ้าง เราก็ได้ตอบไปหมดแล้วนะคะ ก็หวังว่าจะเป็นประโยชน์สำหรับหลายๆคน